جایگاه اخلاق در جنبش نرم افزاری

رابطه میان علم و اخلاق همواره محل تعارض دیدگاهها و سلایق گوناگون بوده است. این تعارض دیدگاهها به میزان استقلال، تعامل و یا تقابل میان این دو در هر دو ساحت فردی و اجتماعی بشر بر می گردد.

جنبش نرم افزاری که بر محوریت تولید علم و دانش شکل گرفته است نمی تواند نسبت به مقوله اخلاقیات و نسبتهای مختلف آن با تولید علم بی تفاوت باشد. جامعه امروز ما چه از لحاظ دینی و چه از لحاظ انسانی و مولفه های عرفی مقید و متعهد به الزامات اخلاقی در سطوح مختلف است. از این رو کار آمدی و تاثیر گزاری جنبش نرم افزاری در جامعه امروز ما در تعامل و پیوندی است که با مقوله اخلاقیات برقرار می کند.

ادامه نوشته

نقش دین در سلامت روان

هدف ازتدوین این مقاله،بررسی دین ونقش آن درکاهش آسیب های روانی، اجتماعی، دینی دانش آموزان با محوریّت خانواده است.به نظر می رسد نقش خانواده در کاهش آسیب های اجتماعی بسیار حیاتی و مهّم است .علاوه برآن توجّه به دین وآموزه های دینی درشرایط فعلی می تواند در کاهش آسیب های روانی ، اجتماعی ودینی نقش اساسی ایفا نماید.

یافته های تحقیق حاکی ازاین امر است:بی توجّهی یاناآگاهی خانواده ها،اجتماع به مسأله تربیت دینی است که درعمق روح وجان انسان نفوذ کامل نداشته است وهمین امرباعث شده که آسیب های روانی،اجتماعی ودینی به سختی پیشگیری گردد.  براین اساس راهکارهایی به این شرح بیان شده است:-انتخاب همسرمناسب ومعتقد به اسلام ناب محمدی(ص)-تغذیه ورشد فرزند ازشیر واغذیه ی حلال وباوضوبودن مادر ورفع نیازهای جسمانی وروانی فرزندان-اعتدال درآموزش وتشویق به نماز ودیگر عبادات-آموزش آداب دینی متناسب باسنّ کودک-خواندن نماز همراه باکودک .

ادامه نوشته

قرآن و روانشناسی

در قرآن کریم حدود هفتصد آیه (1) را درموضوع روان شناسی برشمرده اند که البته این رقم و موضوعات ذیل آیات آن، جای تامل دارد، دراینجا تعدادی از مهمترین آیات مطرح شده در مجموعه های مختلف را با ذکر موضوع آیه آورده میشود:

 1-    ارزیابی شخصیت براساس روان شناسی:

ادامه نوشته

دین و روانشناسی ضروریت رویکرد جدید

دين و روان شناسى با اين كه ممكن است چنين به نظر آيد كه دو قلمرو متفاوت و جداى از هم مى باشند، ولى هم تاريخ طولانى مشترك با هم دارند و هم موضوعات و مسائلشان مشترك و واحداند. موضوع هر دوى آنها انسان بوده و هدف و غايت هر دو سلامت، سعادت و فلاح و رستگارى انسان است (Van Leeowen، 1984). و هر دو براى رسيدن به اين فلاح و رستگارى دستورالعمل صادر كرده و تجويزاتى را توصيه مى كنند (Adams، 1976).

 تاريخ دين، مطمئناً به اندازه خود بشر قدمت دارد; در حالى كه روان شناسى معاصر پديده نسبتاً جديدى است (Lundin، 1972). اين نوشتار، ريشه هاى روان شناسى را در دين، و ظهور آن را به عنوان يك رشته اصلى مجزاى از دين بررسى كرده و درباره رابطه مناسب بين اين دو، يعنى روان شناسى و دين به ويژه دين اسلام، پيشنهادهايى را مطرح مى كند.

ادامه نوشته

فرضیات روانشناسی اسلامی

• با توجه به آنچه در متون اصیل اسلام راجع به انسان گفته شده، چه موضوعى را مى‏توان براى روان‏شناسى در نظر گرفت؟

فرضیه روح

نظر برخى بر آن است که موضوع مطالعه روان‏شناسى اسلامى «روح‏» می باشد. و چنین استدلال مى‏کنند که: قرآن، انسان را صرفا یک پیکر فیزیکى نمى‏داند، بلکه بیان مى‏کند که پس از پیکربندى، از روح الهى در وى دمیده مى‏شود. آنچه حقیقت انسان را تشکیل مى‏دهد، همین روح است. پس روان‏شناسى آدمى، به معناى «روح‏شناسى‏» است. .......

ادامه نوشته

روانشناسی اسلامی یا علم النفس اسلامی؟

اصطلاح روان شناسی اسلامی ازجمله تعابیری است که در برخی کتب اندیشمندان اسلامی به کار رفته است. سخن گفتن از علمی با عنوان روان شناسی اسلامی و معرفی فردی همچون غزالی به عنوان بنیانگذار آن موجب شده است نویسنده این مقاله به تامل پیرامون این اصطلاح و امکان طرح آن بپردازد. بی تردید اهمیت این مساله آن گاه آشکارتر می شود که به ماهیت روان شناسی نوین پی برده و ملزومات و مباحث مربوط به آن را مدنظر قرار دهیم

ادامه نوشته

روانشناسی اسلامی چیست؟

علمي است با قدرت كاربرد سازي دستورات رفتاري اسلام (فقه ) و دستورات معرفتي اسلام (عرفان) و دستورات اخلاقي اسلام (صفات) بطوريكه انسان شدن، انسان بودن وانسان ماندن براي همه بشريت آسان و كاربردي و راهبردي شود
تئوري جديدي است با قابليت اسلام را بعنوان يك ايدئولوژي نوين از نگاه تخصص روانشناسي بررسي كردن وايده هايش را بكار بردن.
يعني عملي ساختن كلام نقلي و كلام عقلي اسلام بصورت روزمره و مفيد با روشهاي كاربردي روانشناسي روز و يعني تبديل واژگان آسماني قرآن به معرفت ، رفتار و اخلاق انساني قابل اندازه گيري و از طريق تستهاي روانشناسي يعني به الفعل درآوردن غنايم تربيتي ائمه اطهار در جوامع مدرن بشر امروز و فردا.

ادامه نوشته

روان شناسی اسلامی

 مقدمه:

روشن فكران پیشاهنگ روان شناسی در واقع فیلسوفان باستان هستند، اما سنت و شكل روان شناسی نوین اندكی بیش از صد سال سابقه دارد. صدمین سالگرد روان شناسی نوین در سال 1979 جشن گرفته شد. هرمن ابینگهاوس (herman ebinghaus) روان شناس قرن 19 می گوید: «روان شناسی پیشینه ای دراز اما تاریخچه ای كوتاه دارد.» آنچه كه فلسفه قدیم را از روان شناسی جدید متمایز می سازد و پیدایش یك نظام مستقل را نشان می دهد،‌رویكردها و فنون مورد استفاده است.»[1] و اما «اصطلاح روان شناسی اسلامی تحت عنوان علم النفس الاسلامی برای اولین بار در مقدمه كتاب «الدراسات النفسیه عند المسلمین و الغزالی بوجه خاصه» كه تقریر دكتر احمد فؤاد الاهوانی است و استاد عبدالكریم العثمان تحریر كرده است در سال 1962 آمده است.»[2]

ادامه نوشته

تفاوت ديدگاه روانشناسى اسلامى و روانشناسى جديد كلاسيكى

  در موضوع روانشناسى نظرات گوناگونى وجود دارد و هر نظر نيز مبانى خاصى داشته، از اصول معين و مشخصى پيروى مى‏كند حال اين سئوال را مطرح مى‏كنيم كه موارد گوناگون و متعدد و مسائل فراوان قابل بحثى، از مصاديق موضوع روانشناسى بوده، قابل طرح مى‏باشند و لكن در ميان اين مسائل و مصاديق موضوع روانشناسى، مواردى وجود دارد كه داراى ويژگى‏هائى هستند كه ساير مسائل مربوط به روانشناسى، آنها را ندارند، اين موارد كدامند؟ و چه ويژگى‏هائى دارند؟ در پاسخ آن مى‏گوئيم كه از مصاديق بازر آن، موارد بحث از نفس و روان و مطالعه آثار و احكام و خصوصيات آن است و به عبارت ديگر موضوع علم‏النفس شامل خود جان و عمل آن، خود روح و نفس و عمل آن از قبيل اراده، تصميم، استقلال، حب و بغض و ساير صفات و ويژگيهاى انسان بوده كه در همين جهت ارزش خاصى به علم‏النفس و روانشناسى اسلامى بخشيده، آن را از ديدگاه دانشمندان غربى و احيانا دانشمندان يونان باستان جدا نموده است.

ادامه نوشته