روان شناسی اخلاق

روان شناسی اخلاق به عنوان یک رشته، اساساً با مسائل روان شناختی­ ای سر و کار دارد که در باب ارزشگذاری اخلاقی افعال، مطرح می­شوند. روان شناسی اخلاق با پیش فرض­های روان شناختی اخلاق معتبر، سر و کار دارد؛ یعنی، با مفروضاتی سر و کار دارد که برای ما ضروری به نظر می­رسد تا این که مقتضیات اخلاقی الزام­آور و عینی تحقق پیدا کند؛ مثلاً، اگر ما فاقد ارادۀ آزاد باشیم یا همگی ناتوان از فداکاری(unselfishness) باشیم، آن گاه روشن نیست که در حقیقت، اخلاق چگونه می­تواند با موجودات انسانی در ارتباط باشد. روان­شناسی اخلاق همچنین با ملازمات روان شناختیِ(psychological accompaniments) عمل واقعی درست یا نادرست ، سر و کار دارد؛ از باب نمونه، با پرسش ­هایی دربارۀ ماهیت و امکان ضعف اخلاقی(moral weakness) یا خودفریبی(self-deception)، و پرسش ­هایی در باب انواع انگیزه­ هایی که می بایست عامل­های اخلاقی را برانگیزند، سر و کار دارد. افزون بر آن، در رویکرد به اخلاقِ معروف به اخلاق فضیلت، پرسش هایی در باب عمل درست و خطا با پرسش­ هایی دربارۀ انگیزه ها، امیال (dispositions)، و توانایی­ های عامل­ های اخلاقی پدیدار می­شوند، و نقش روان شناسی در این جا اساسی ­تر از نقشی است که در دیگر صور تئوری اخلاقی، بر عهده دارد.

ادامه نوشته

استاد دکتر علی رضا یلدا الگوی اخلاق پزشکی

  دكتر عليرضا يلدا متخصص بيماري هاي عفوني، به سال 1309 در خانواده اي مذهبي، در يكي از محلات قديمي تهران، به نام پامنار، ديده به جهان گشود و تحت تأثير رفتار و گفتار پدر و مادرش تحت تربيت ديني و مذهبي قرار گرفت، بطوريكه در دوره دبيرستان و حتي در زمان دانشجويي مقيد بود كه نمازهاي واجب يوميه را در مسجد به جماعت به جا آورد. دوره ابتدايي را در دبستان هاي ملي و متوسطه را در دبيرستان البرز گذراند. بخاطر نظم و انظباط و  پشتكاري كه از خود نشان داد، بنابر پيشنهاد دبيران فيزيك و شيمي دوره متوسطه، صبح زود و قبل از شروع كلاس به كار تدريس براي همكلاسي هايش مي پرداخت.
بلافاصله پس از اتمام دوره دبيرستان در سال 1330 در آزمون ورودي دانشگاه شركت نمود و در رشته پزشكي پذيرفته و در سال 1336 از دانشگاه تهران فارغ التحصيل گشت و در سال 1339 موفق به كسب تخصص در رشته بيماري هاي عفوني  شد و پس از اتمام دوره مذكور به عنوان عضو هيأت علمي دانشگاه پذيرفته و تدريجاً به مقام استادي دست يافت.
پژوهش های برجسته در بيماري های عفونی، توانايی های آموزشی و رفتارهای شايسته اخلاقی و انسانی نسبت به بيماران، همكاران، پرسنل كادر پزشكي و شاگردانش از پروفسور يلدا، استادی بی بديل و نمونه ای از دانش، اخلاق و انسانيت ساخت.
تاكنون به استاد پروفسور يلدا بيش از 20 جايزه علمی به موجب خدمات برجسته و شاخص آموزشی و پژوهشی اعطا شده است. وی نخستين پزشك و استاد ايرانی است كه نشان علمی "چهره هاي ماندگار" به ايشان اعطا شده است.

ادامه نوشته

جایگاه اخلاق در جنبش نرم افزاری

رابطه میان علم و اخلاق همواره محل تعارض دیدگاهها و سلایق گوناگون بوده است. این تعارض دیدگاهها به میزان استقلال، تعامل و یا تقابل میان این دو در هر دو ساحت فردی و اجتماعی بشر بر می گردد.

جنبش نرم افزاری که بر محوریت تولید علم و دانش شکل گرفته است نمی تواند نسبت به مقوله اخلاقیات و نسبتهای مختلف آن با تولید علم بی تفاوت باشد. جامعه امروز ما چه از لحاظ دینی و چه از لحاظ انسانی و مولفه های عرفی مقید و متعهد به الزامات اخلاقی در سطوح مختلف است. از این رو کار آمدی و تاثیر گزاری جنبش نرم افزاری در جامعه امروز ما در تعامل و پیوندی است که با مقوله اخلاقیات برقرار می کند.

ادامه نوشته

ویزیت غیابی!!

  اما درخواست ویزیت غیابی هم میتواند برخاسته از نوعی نگاه اغراق امیز به امکانات پزشکی باشد و هم به نوعی نشانه نحقیر کار پزشکی ! از یک سو اگر  طب را با تمام ابعاد و پیچیدگی هایش در نظر اوریم  اظهارنظر کردن در باره بیماری که حضور ندارد  توانایی بسیار بالایی میخواهد . از سوی دیگر  تنها در  فنی که دارای چند فرمول ساده و ابتدایی است میتوان به راحتی به استناد یک کلیشه در مورد بیماری اظهار نظر کرد !

ادامه نوشته

موارد خاص در اخلاق پزشکی

آنچه که پيرامون “اخلاق پزشکي” در صفحه سلامت مي خوانيد، ماحصل زحمات و همکاري تني چند از پزشکان و صاحب نظران ارجمند است که طي چند شماره تقديم حضورتان خواهد شد. اسامي عزيزاني که نگارش  انديشمندانه اين سلسله مقالات را به عهده داشته اند عبارتند از؛ دکتر سيد ضياء الدين تابعي (مدير گروه اخلاق پزشکي دانشگاه علوم پزشکي شيراز)، دکتر احسان الله محمدي (پژوهشگر)، دکتر عبدالحسين روح الاميني نجف آبادي (رياست سابق انستيتو پاستور ايران)، دکتر پرويز مولوي (مدير گروه روانپزشکي دانشگاه علوم پزشکي اردبيل)، دکتر کيوان شکرايي، دکتر سيد علي نجومي، آقاي هومن کاغذيان (کارشناس ارشد ايمونولوژي) و مهندس سپاهي.

ادامه نوشته

تعرض و تجاوز بحرانی اخلاقی با عوارض پزشکی

به توجه به آمار دولتی در کانادا، انگلستان یا زلاندنو، از هر ۴تا ۵ زن، حداقل یک‌نفر در طول زندگی خود، آسیب تجاوز را تجربه کرده است اینچنین آمارهایی می گوید: ۵۹% از زنان ژاپنی توسط شرکایشان مورد تعرض قرار گرفته‌اند،‌ اما تحقیقات غیر دولتی و آمار غیر رسمی  حاکی از آن است که ارقام ثبت‌شده توسط دولت‌ها، حدود ۵۰% از موارد تجاوز را شامل می شود.

ادامه نوشته

اخلاق پزشکی در بانک‌های خون بند ناف

تاسیس بانک خون بندناف از نظر اخلاقی با مشکلی مواجه نیست اما این موضوع که آزمایش‌های انجام شده روی سلول‌های بنیادی خون بندناف به چه منظور انجام می‌شود، قابل تامل است و باید اخلاق پزشکی در این مورد خاص مدنظر قرار گیرد.تاسیس بانک خون بندناف از نظر اخلاقی با مشکلی مواجه نیست اما این موضوع که آزمایش‌های انجام شده روی سلول‌های بنیادی خون بندناف به چه منظور انجام می‌شود، قابل تامل است و باید اخلاق پزشکی در این مورد خاص مدنظر قرار گیرد.

ادامه نوشته

اخلاق پزشکی در ایران -سخنرانی بابک احمدی درباره

در تاریخ همواره بین فلسفه و پزشکی رابطه نزدیکی وجود داشته است. در دوره باستان این دو یکی بودند. ارسطو هم فیلسوف بود هم پزشک. بقراط همچنین.

در قرون وسطی هم رابطه پزشکی و فلسفه باقی ماند. در فرهنگ خودمان دو غول بزرگ فکری ما، رازی و ابن سینا، هم فیلسوف بودند، هم پزشک. اما این رابطه در فرهنگ ایرانی قطع شد. بخصوص از دوره مدرن، از انقلاب مشروطه به این سو، به ندرت پزشک روشنفکر می بینید یا روشنفکرانی که توجه به گفتمان پزشکی داشته اند.

ادامه نوشته

رعایت اخلاق پزشکی در طراحی فرآیندهای ارائه خدمات در پرونده الکترونیک سلامت

طراحی مجدد فرآیندهای مراقبتی درپرونده سلامت الکترونیک ، به منظور ایجاد تغییراتی درفرآیندها با هدف ایجاد بهبود قابل ملاحظه در اقدامات کلیدی عملکرد تعریف می شود. این طراحی دارای اصولی است که یکی از مهمترین آن بعنوان هسته اصلی پرونده سلامت الکترونیک ، اصل احترام گذاشتن به کرامت و اسرارو نیازهای فرهنگی کلیه بیماران و مراقبین است.

ادامه نوشته

شرایط یک پزشک کامل در ایران باستان

در کتاب «قوم های کهن...» شرایط یک پزشک کامل در ایران باستان، این طور نقل شده است: «باید اندام های بدن و مفاصل و درمان بیماری های آن ها را بداند. باید ارابه شخصی و دستیار داشته باشد و باید مهربان باشد و حسود نباشد. آرام سخن بگوید و هیچ گونه غروری نداشته باشد. دشمن بیماری ولی دوست بیمار باشد. حجت و حیا را رعایت کند و به دور از جنایت، آسیب رسانی و زورگویی باشد. شتابان به کار بپردازد، یار بیوه زنان باشد. رفتاری نجیبانه داشته باشد. پاسدار شهرت خوب باشد. به خاطر سود کار نکند، بلکه پاداشی معنوی را در نظر داشته باشد. در دادن گیاهان درمان بخش مهارت نشان دهد تا جسم را از بیماری برهاند و فساد و ناپاکی را دور کند. آرامش بیشتری ببخشد و لذایذ حیات را افزون سازد.»

 

مساله رضایت (Consent) در قلمرو اخلاق پزشکی

متصديان امور درماني و تحقيقات زيستي از نظر اخلاقي ملزم به جلب رضايت بيمار خود در امر درمان يا پژوهش هستند. پاره اي از نويسندگان بر اين باورند كه علاوه بر اين، آنان مكلف هستند بيمار را بطور كامل از بيماريش آگاه كرده و گونه هاي ممكن درمان را براي وي توضيح دهند. بين دو مفهوم رضايت و رضايت آگاهانه مي توان تفكيك نمود.

ادامه نوشته

نگاهي به تاريخچه اخلاق پزشکي

تاریخچه اخلاق پزشکی در دنیا تاریخچه ای طولانی با سابقه بیش از 2500 سال دارد. در قرون قبل از میلاد مسیح (ع) فرهنگ یونانی و رومی که تحت تاثیر فرهنگ ایرانیان و تمدن شرق بود در غرب گسترش داشت.

ادامه نوشته

اخلاق پزشكي در كشور ما

توجه به ابعاد مختلق اخلاق پزشكي در كشور ما، طي دهه اخير نضج و گسترش قابل توجهي يافته است كه در اين فصل سعي بر اين است تلاش پيش كسوتان اين امر تا حدودي بيان گردد. در ابتدا تاريخچه اخلاق پزشكي در دنيا و سپس در كشورمان مورد اشاره قرار مي گيرد.

ادامه نوشته

مکتب اخلاق پزشکی بر مبنای الهی و اسلامی؟

   در اینکه مکتب‌های مختلفی در رابطه با اخلاق پزشکی وجود دارند جای شکی نیست ولی این مسئله که آیا می توان مکتب اخلاق پزشکی بر مبنای الهی و اسلامی تدوین کرد مهم است. اگر می‌خواهیم اخلاق پزشکی داشته باشیم لازم است آنرا بر مبنای آکادمیک در دانشگاه‌ها تدریس کنیم.

ادامه نوشته

کتابها ،مجلات و سایتهای مفید در اخلاق پزشکی

در این بخش چند سایت،کتاب و ژورنال مفید در اخلاق پزشکی را خدمت شما معرفی می کنم

ادامه نوشته